دعوتی که بود و دعوتی که خواهد بود(2):
1)دوست داشتم از جریانی سخن بگویم که آینده رشته فرهنگ و ارتباطات را در سطح کشور تغییر خواهند داد. جریانی که با برنامه ریزی و سعی و تلاش دانشجویان و علاقمندان به این حوزه با ایده اولیه اساتیدی شکل گرفت که شاید امروزه حضور فیزیکی آنها در دانشگاه امام صادق علیه السلام و بخصوص دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات که امیدهای مقام معظم رهبری(مد ظله العالی) در مرجعیت علمی در جهان بوده است، کم شده است. البته امید مان زنده است و با مدیریت جدید دانشکده امیدواریم افقهای جدیدی بر ما بتابد. «همه شب در این امیدم که نسیم صبحگاهی/ به پیام آشنایی بنوازد آشنا را»
2) دوره علمی و پژوهشی دعوت، نخستین بار در دانشکده فرهنگ و ارتباطات و با ایدهی دانشجویان و دانش پژوهان جوان در تابستان 1387 در طول یک هفته به اجرا درآمد که توانست بنیانگذار حرکتی باشد که تا سالها در جریان علمی دانشگاه تاثیرگذار باشد. آن سال(1387) بنیان این ایده به اجرا درآمد و رسما دعوت هویتی جدیدی به ما دانشجویان داد. دوره دوم در سال 1388، این حرکت را در مسیر استمرار قرار داد و سومین دوره این جریان را تثبیت نمود.
3)بسیج دانشجویی دانشگاه شاید تنها امید ماست که در هر دوره به حمایت از ما پرداخته، چرا که معاونت پژوهشی و یا دانشکده فرهنگ و ارتباطات ما را در این جریان گاه تنها گذاردند و ما را به همکاری با نهادهایی وادار کردند که علی رغم همکاری، گاه ما را به واردشدن در عرصه هایی کشاندند که خود به آن اعتقادی نداشتیم.(اما پیش می رویم چرا که آینده از آن ماست)البته سئوال ما در این است که چرا ما که در بستر دانشکده و انجمن علمی شکل گرفته ایم باید دور شویم؟ در این بین دوره نخست که شاهد حضور بسیاری از اساتید دانشکده بودیم بهترین خاطرهی ما در طول تمامی دورها بوده و خواهد بود و امید است که باز شاهد پیوندی میان دانشکده و بدنه دانشجویی باشیم.
4)سومین دوره دعوت که امسال با عنوان چشم اندازهای فرهنگ پژوهی؛ به سوی دانش فرهنگ و ارتباطات برگزار گردید، شاید به عنوان جدیترین و موثرترین حرکت دانشگاه در جهت مرجعیت علمی در طول امسال قلمداد گردد که بدنه دانشجویی و اساتید را به خدمت گرفت، این درحالی است که همه میدانند که برگزاری بسیاری از همایشها و نشست هایی که در قالب های رسمی دانشگاه صورت می گیرد خالی از هرگونه دستاوردی است و متاسفانه جلسات بسیج دانشجویی نیز به سوی جریانات سیاسی و کشمکش های بیهوده و خالی از محتوا حرکت کرده است.
5) این دوره شاید نسبت به دوره های دیگر، این مزیت را داشت که در طول یک هفته 22 نشست علمی را برگزار نمودیم که در نوع خود بی نظیر است، اما شانه خالی کردن حمایت دانشگاه و معاونت پژوهشی سبب شد که مرکز حمایت کننده مالی علی رغم پیگیری ها با خروجی های دوره به گونه ای برخورد نماید که فعلا از فایل ها و تصاویر آن خبری نیست در حالی که سالهای قبل مطالب دوره در قالب هایی چون کتاب و نرم افزار آماده گردید. اینجاست که باید دانشکده فرهنگ و ارتباطات و معاونت پژوهشی به میدان وارد شوند و ما هم دوست داریم که دوره های بعدی با این بزرگوران و حمایت های آنها برگزار شود.
6) دوره دعوت امسال هر چند که با مشکلات فراوان روبرو شد، اما جوانهای جدیدی در این نهال بود، چاپ و انتشار ویژه نامه در طول دوره، راه اندازی سایت اطلاع رسانی و .... در این راستا بودند. این دوره دیگر هویت خود را حتی در سطح دانشگاههای کشور پیدا کرده است. چرا که شاهد ثبت نام بیش از 60 نفر از دانشجویان رشتههای مختلف دانشگاه اما صادق علیه السلام در این دوره بودیم و بیش از 20 نفر از خارج دانشگاه چه خواهران و برادران که از دانشگاه تهران، علامه طباطبایی(ره)، سوره، دانشگاه آزاد و نیز برخی رشته های غیر ارتباطات از سراسر کشور در آن ثبت نام نمودند و در مجموع حدود 80 درصد این افراد در طول دوره حضور به عمل رساندند.
7)در این فضا لازم است که به جلساتی که با هزاران هماهنگی و مشکلات برگزار شد اشاره کرد چراکه برنامه ریزی برای 22 نشست در یک بازه ی زمانی کوتاه و غیبت بسیاری از اساتید به علت سفرهای خارجی! مزید بر علت بود. و همه اینا جدای هماهنگی های قبلی در مکان ، اقامت و برنامهریزیهای شبانه روزی در حوزه های اجرایی این دوره آموزشی است. گزارش عنوان گونه از این جلسات تنها بخش کوچکی از این تلاش را بازنمایی می کند:
- سخنرانی پروفسور سید حمید مولانا با موضوع تعریف فرهنگ در دانش فرهنگ و ارتباطات(البته سخنرانی کلاس درس نخستین دوره دکتری رشته فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بود)
- بررسی دستاوردهای دو دوره دعوت با حضور مهدی یوسفی دبیر سابق دوره علمی – پژوهشی دعوت
- تفاوت فرهنگ و طبیعت در فلسفه هگل با حضور پروفسور منوچهر آشتیانی
- کارگاه آشنایی با فن آوریهای نوین در عرصه فرهنگ و ارتباطات با حضور دانشجویان مسعود حسنلو و حسن قاسم زاده
- سیر شکل گیری امپریالسم فرهنگی با حضور دکتر رضا فاضل
- نقش مکاتب ارتباطی در مطالعه فرهنگ، سیر مطالعات انتقادی با حضور دکتر غلامرضا آذری
- امپریالیسم فرهنگی و رسانه: ایران و غرب ، اسلام هراسی و ایران هراسی مروری بر مستندهای تولید شده از سوی رسانه های جهان با حضور محمد لسانی
- نشست بررسی طرح عفاف و حجاب با حضور سید مجید امامی
- پخش مستند مولتی کالچریزم با حضور میلاد دخانچی(مجری شبکه پرس تی وی)
- فرهنگ و جهانی شدن، با حضور دکتر آشفته تهرانی
- سونامی دیجیتال، با حضور مهندس نوری
- بررسی فرهنگ در متون اسلامی با تاکید بر مفهوم فرهنگ، سیر فلسفه صدرایی، دکتر حمید پارسانیا
- کارگاه ترجمه در فرهنگ و ارتباطات، با حضور مهدی یوسفی
- الگوی مطلوب ارتباطات میانفرهنگی جهان اسلام با حضور دکتر محمد هادی همایون
- مکتب مطالعات فرهنگی؛ گذشته، حال و آینده، با حضور حسین سرفراز
- بایسته های پژوهش در عرصه مدیریت فرهنگی در اسلام با حضور دکتر خندان
- گزارش سفرهای بین المللی دانشجویان فرهنگ و ارتباطات(عبدالحمید بیات؛ کشور لبنان و مهدی یوسفی، سنگاپور)
- چارچوب نظری مطالعات میانرشتهای اقتصاد و فرهنگ با حضور دکتر عادل پیغامی
- درآمدی بر سنت فرهنگشناسی آلمان، با حضور پروفسور منوچهر آشتیانی
- رویکردهای نظری در نسبت ارتباطات و فرهنگ، با حضور دکتر ابراهیم فیاض
- گزارش طرح پژوهشی بررسی شاخص های فرهنگی ایران(با حضور محسن حسن پور و حسین سرفراز)
- دانش فرهنگ شناسی روسیه، با حضور دکتر احمد پاکتچی
8) این دوره در دوره زمانی 9 الی 14 مرداد برگزار شد، در حالی که بسیاری از دانشجویان نیز پا به عرصه پژوهش گذاردند و بیش از دورههای قبل با حضور دانشجویان برجسته رشته در برگزاری این دوره در جلسات علمی روبرو شدیم که خود گامی موثر به نظر می آید. اما در اینجا پیشنهاد استاد گرانقدر جناب اقای دکتر آشنا شاید بتواند آینده رو به پیشرفتی را در مقابل این جریان بگذارد و آن موافقت دانشگاه با شکل گیری مدرسه تابستانی دعوت است. هر چند ایشان به دوره تخصصی اشاره دارند اما ما می توانیم که برگزاری دوره های تخصصی با محوریت های تخصصی در دانش فرهنگ و ارتباطات را بر ان بیفزاییم که بتواند جایگزین بسایری از واحدهای رسمی دانشگاه گردد. دیگر در این دوره دانشجویان با علاقه های خود پا به عرصه داش پژوهی خواهند گزارد.
9)دانشگاه باید از حالت سکون و انفعال خارج گردد و حرکتهای جدید و ایدههای جدید را طی نماید. اینجاست که اگر دانشگاه ما به سوی مرجعیت علمی حرکت کند دیگر ما دانشجویان دست نیاز به سازمانها و نهادها دراز نخواهیم کرد و این دیگر دست آنها خواهد بود که دراز می شود. من همیشه دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد مورد تحسین قرار داده ام(چراکه تا حدودی در این مسیر گام برداشته) لذا این سئوال سطحی باید پرسیده شود که چرا دانشکده فرهنگ و ارتباطات و اصلا دانشگاه یک کلاس و یا سالن جلسات و همایش مناسب برای برنامه ها و ... ندارد؟ چرا دانشجویان با استعداد ما به جای کارهای پژوهشی به مدیریت های سایت خبری و ... روی آورده اند و امکاناتی که خود می تواند با سرمایه گذاری صحیح، ما را در بازهای زمانی بی نیاز کنند، بی هدف خرج می گردند؟
9) البته در انتها جای دارد از تمامی دانشجویان و بخشهای دانشگاه که با ما همکاری نمودند تا این دوره به سرانجام برسد قدردانی نمایم. و امیدواریم شاهد برگزاری دوره چهارم در کیفیتی بی نظیر باشیم. و من میدانم که رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات در آینده ای نه چندان دور پیشگام تحول به سوی مرجعیت علمی خواهد بود.
مجتبی صمدی
دبیر سومین دوره علمی و پژوهشی دعوت
استاد دکتر ابراهیم فیاض،
اولین دوره علمی و پژوهشی دعوت،
سالن شهید مطهری دانشگاه امام صادق علیه السلام،
مرداد 1387،
موضوع: چهارچوب تئوریک فرهنگ و ارتباطات
برنامه نهایی جلسات صبح و عصر سومین دوره
علمی و پژوهشی دعوت با آخرین تغییرات (شنبه 9 مرداد 89)
|
ایام
هفته دعوت
|
جلسه
اول صبح
9-10/30
|
جلسه
دوم صبح 11-13
|
جلسات
عصر
|
|
شنبه
9مرداد
|
افتتاحیه با سخنرانی
(ویدئو)
پروفسور سیدحمید مولانا
|
بررسی دستاوردهای دوره
های علمی و پژوهشی دعوت
|
تفاوت فرهنگ و طبیعت در فلسفه هگل
«پروفسور منوچهر آشتیانی»
|
کارگاه فن آوری نوین ارتباطی و رسانه ای و
فرهنگ
جمعی از فعالین سایبر
16-18
|
|
یکشنبه
10 مرداد
|
سیر شکل گیری
امپریالیسم فرهنگی
دکتر رضا فاضل
|
نقش مکاتب ارتباطی در
مطالعه فرهنگ، سیر مطالعات انتقادی
دکتر غلامرضا آذری
|
امپریالیسم فرهنگی و
رسانه: ایران و غرب ، اسلام هراسی و ایران هراسی مروری بر مستندها.
(محمد لسانی)
15-17
|
نشست بررسی طرح عفاف و
حجاب
(سید مجید امامی)
17-19
|
|
دوشنبه
11 مرداد
|
پخش مستند مولتی
کالچریزم (چندفرهنگی)
نقد و بررسی
(دخانچی)
|
فرهنگ و جهانی شدن
دکتر آشفته تهرانی
|
سونامی دیجیتال
مهندس نوری
|
بررسی فرهنگ در متون
اسلامی با تاکید بر مفهوم فرهنگ، سیر فلسفه صدرایی
دکتر پارسانیا
13:30 تا 15
|
دانش فرهنگ شناسی روسیه
دکتر پاکتچی
(16-18)
|
|
سه شنبه
12 مرداد
|
الگوی مطلوب ارتباطات
میانفرهنگی جهان اسلام
دکتر محمدهادی همایون
|
مکتب مطالعات فرهنگی؛
گذشته، حال و آینده
حسین سرفراز
|
بایسته
های پژوهش در عرصه مدیریت فرهنگی در اسلام
دکتر علی اصغر خندان
|
فعالیتهای دانشجویی
بینالمللی
(یوسفی/ خیامی/ بیات/ صفرزاده)
15-17
|
چارچوب نظری مطالعات
میانرشتهای اقتصادوفرهنگ
دکتر عادل پیغامی
17-18
|
|
چهارشنبه
13 مرداد
|
درآمدی بر سنت فرهنگشناسی
آلمان
پروفسور منوچهر آشتیانی
|
رویکردهای نظری در نسبت
ارتباطات و فرهنگ
دکتر ابراهیم فیاض
|
کارگاه ترجمه در فرهنگ
و ارتباطات
(مهدی یوسفی)
16-18
|
|
پنج شنبه
14 مرداد
|
تاریخ اجتماعی و فرهنگ
عامه: خرده فرهنگ های مذهبی در دوره ناصری با تاکید بر روضه خوانی
دکتر منظورالاجداد
|
اختتامیه:
توسعه فرهنگی در ایران
معاصر
دکتر بنیانیان
|
شروع اردوی پایان دوره
|

دوره اول علمی دعوت، مرداد 87 در دانشگاه امام صادق علیه السلام برگزار گردید.
موضوع دوره درآمدی بر فرهنگ و ارتباطات بود که شامل 14 نشست علمی گردید.
همین طور جلسه های مباحثه و نقد شبانه.
کلیپ تصویری ذیل توسط دوست گرامی کاظم موذن (دانشجوی دوره چهارم فرهنگ و ارتباطات) تهیه شده و 7 دقیقه و 40 ثانیه ادامه دارد. فرمت کلیپ FLV است.
سخنان پروفسور مولانا و دکتر فیاض در این کلیپ به طور خاص جالب توجه است.
برای دانلود اینجا را کلیک کنید +
توجه: این متن سال گذشته و قبل از برگزاری دومین دوره نوشته شده است. نهم تا 15 مرداد امسال، سومین دوره علمی دعوت برگزار خواهد شد.
مقدمه
پس از برگزاری موفقیت آمیز نخستین دوره - که برای دانشجویان رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیه السلام برگزار گردید- دوره دوم در سطح دانشجویان رشته ارتباطات دانشگاههای تهران برگزار خواهد گردید. بدین ترتیب شبکه ای از دانشجویان و پژوهشگران دانش ارتباطات که علاقهمند به مباحث نظری بوده و به ویژه مطالعات اسلامی و بومی بوده شکل خواهد گرفت. در این قسمت به طرح مباحثی در رابطه با ساختار کلی دوره دوم خواهیم پرداخت و اطلاعات تکیملی در رابطه با هر کدام از بخشها را در یادداشتهای بعدی بخوانید.
ساختار کلی دوره

دوره دوم به مدت یک هفته از 10 تا 16 مرداد ماه 1388 در دانشگاه امام صادق (ع) برگزار خواهد گردید. دو قالب کلی برای برنامهها در نطر گرفته شده است. قالب نخست سخنرانیها و ارائهها میباشد. این سخنرانیها در قالب دو جلسه 100 دقیقهای از روز شنبه تا پنجشنبه، صبحها برگزار خواهد گردید. پس از طرح مباحث سخنرانان محترم، فرصتی برای پرسش و پاسخ فراهم خواهد گردید.
همانگونه که از نام دوره برمیآید در دوره دوم و در قسمت سخنرانیها در تلاش هستیم که با بررسی بنیانهای نظری دانش ارتباطات، از منظری نو به این دانش نگاه کنیم. هر حوزه دانشی مبتنی بر یک سری مباحث و مفاهیم بنیادین است که بدون فهم آن ها نظریه پردازی در آن علم صورت نمی گیرد و این مشکل اساسی ارتباطات در ایران است. در حالی که عمده مباحث ارتباطات در ایران تنها در برخی مباحث در حوزه رسانه و جامعه اصلاعاتی و مباحث اینچنینی خلاصه میشود اما حوزههایی از ارتباطات وجود دارد که دارای اهمیت بسیاری بوده و علاوه بر این با فرهنگ اسلامی و ایرانی ما نیز سازگارتر است. در این دوره تلاش داریم به این نوع از مباحث بپردازیم.
از آنجا که بسیاری از گرههای آموزش و پژوهش ارتباطات در ایران به مسائل مبانی برمیگردد، تلاش گردیده است تا علاوه بر افراد برجسته و صاحبنظر در حوزه ارتباطات، از اساتید و صاحبنظران سایر حوزهها از جمله فلسفه و علوم اجتماعی و نیز علوم اسلامی که علاقمند به مباحث حوزه ارتباطات بوده و در فعالیتهای پژوهشی خود به این حوزهها نزدیک شدهاند نیز استفاده گردد. موضوعاتی همچون "اسلام و ارتباطات"، "فلسفه و نظریه ارتباطات"، " بررسی علوم ارتباطات در ایران"، "ارتباطات سیاسی و دیپلماسی عمومی" و ... از جمله موضوعات مطرح در سخنرانیهای میباشد. (عناوین سخنرانیها و سخنرانان را در یادداشتهای بعدی وبلاگ بخوانید)
سخنرانان دوره دوم عبارتند از:
1- آیت الله محمد تقی مصباح یزدی
2- حجه الاسلام سید مهدی میرباقری
3- پروفسور سید حمید مولانا
4- دکتر غلامحسن ابراهیمی دینانی
5- دکتر ابراهیم فیاض
6- دکتر سعید زیباکلام
7- دکتر غلامرضا آذری
8- دکتر فؤاد ایزدی
9- دکتر حسن عباسی
بخش دوم جلسات روزانه را میزگردهای "واکاوی مسائل روز ارتباطات در ایران" تشکیل میدهد. به جهت تنوع در طراحیها و جلب علایق و سلایق مختلف شرکتکنندگان و در جهت متعادل شدن ثقل نظری و عملی دوره، عصر هر روز مسائل و مشکلات واقعی در حوزه ارتباطات به بحث و بررسی کارشناسان و دانشجویان گذاشته خواهد شد. هر میزگرد متشکل از یک کارشنان به عنوان مدیر بحث و سه ارائه دهنده خواهد بود که از جنبههای مختلف به موضوع بحث خواهند پرداخت. این جلسات به صورت چالشی و با مشارکت شرکتکنندگان برگزار خواهد گردید. (اطلاعات دقیقتر در این زمینه را در یادداشتها بعدی وبلاگ بخوانید)
برنامههای جنبی
مستندهای تلویزیونی همواره برای دانشجویان و به ویژه دانشجویان رشته ارتباطات جذاب میباشد مخصوصاً اگر در رابطه با اسلام و ایران باشد. در چند سال اخیر، ایران بسیار مورد توجه شبکههای خارجی بوده است و مستندهای زیاد و جالبتوجهی در این زمینه تولید شده است. روزهای دراز تابستان فرصتی برای دانشجویان فراهم خواهد ساخت تا پس از فراغت از بحثهای نظری و مشارکت درس میزگردهای داغ روزانه، به تماشای جدیدترین مستندهای شبکههای غربی درباره اسلام و ایران بنشینند. در این قسمت و به تناسب از حضور کارشناسان محترم برای نقد و بررسی این مستندها نیز استفاده خواهد شد. (اطلاعات دقیقتر در رابطه با عناوین مستندها ار در یادداشتهای بعدی وبلاگ بخوانید)

در پایان دوره و متناسب با ایام مبارک نیمه شعبان، سفر زیارتی قم در نظر گرفته شده است.
اردوی علمی- تفریحی کوتاه مدت کاشان نیز به برنامههای دوره دعوت اضافه خواهد شد تا مجموعهای کامل برای دانشجویان فراهم گردد. لازم به ذکر است به شرکتکنندگان فعال دوره، از سوی نهادهای برگزار کننده گواهینامهی شرکت در دوره اعطا خواهد شد.
اشاره

پیشینهی برگزاری دورهی علمی- پژوهشی "دعوت"[1] به مرداد ماه سال 1387 برمیگردد. فلذا پیش از ارائهی برنامهی طراحی شده ابتدا نخستین دوره دعوت – که از سوی انجمن علمی دانشجویان رشته معارفاسلامی و فرهنگ و ارتباطات با همکاری بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (ع) برگزار گردیده بود - و دستاوردهای آن را به طور مختصر مرور میكنیم.
به حول و قوهی الهی و با تلاش دانشجویان رشتهی معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات و همچنین با حمایتهای بی دریغ دفتر برنامهریزی پژوهش دانشگاه امام صادق (ع)، نخستین دورهی علمیپژوهشی دعوت با موفقیت برگزار گردید. "برنامهریزی صحیح و اصولی" صورت گرفته در طراحی، اجرا و پیگیری خروجیهای طرح باعث گردید تا در سال "نوآوری و شکوفایی" فعالیت بدیعی صورت گیرد و هم در قالب اجرای کار و هم در خروجیهای شاهد نوآوریهای قابل توجهی باشیم.
طرح برگزاری هفتهی دعوت بر مبنای نیازسنجیهای صورت گرفته از دانشجویان ارائه گردید و تجربهی پنج سالهی دانشجویان این رشته در ترکیب با مشاورههای صورت گرفته با اساتید محترم چارچوبهای نظری مورد نیاز را فراهم آورد. بدین ترتیب این خود دانشجویان بودند که نیازهای خود را تشخصی داده، برای پاسخگویی به آنها برنامهریزی کرده، برنامهریزیهای صورت گرفته را اجرا کرده و خود نتایج آن را پی گرفتند. طراحی چندگانهی اهداف و اجرای مشارکتی برنامه جزو ابتکاراتی بود که منجر به موفقیت این طرح گردید.
شرح برگزاری دوره

نخستین دورهی علمیپژوهشی دعوت از 5 تا 10 مرداد و در طی 5 شبانهروز در دانشگاه امام صادق (ع) برگزار گردید. ثبتنامکنندگان در دوره از ورودیهای مختلف دانشجویان رشتهی معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات بودند که امکان اسکان برای آنها در خوابگاه دانشگاه فراهم گردیده بود.
در هر روز علاوه بر جلسههای غیر رسمی و شبانه که عمدتاً در محل اسکان صورت میگرفت، سه جلسهی سخنرانی در سالن شهید مطهری دانشگاه در نظر گرفته شده بود. علیرغم این که تعهد مجریان به برگزاری 8 جلسه در طول دوره بود، اما به حول و قوهی الهی، تمام جلسات طراحی شده با موفقیت برگزار گردید. افزون بر جلسهی نخست که به تبیین اهداف و برنامههای دوره اختصاص یافته بود، 14 جلسهی دیگر برگزار شد که عبارتند از:
|
|
ردیف
|
عناوین سخنرانیها
|
ارائهدهنده
|
|
1
|
علوم ارتباطات؛ شكلگیری، تحولات و
جهتگیریها
|
سید حمید مولانا
|
|
2
|
علوم ارتباطات در ایران؛ از آغاز تا
امروز
|
مهدی محسنیان راد
|
|
3
|
چارچوب نظری فرهنگ و ارتباطات
|
ابراهیم فیاض
|
|
4
|
بومی سازی دانش ارتباطات در ایران
|
سید حمید مولانا
|
|
5
|
ارتباطات به عنوان یک رشته در سطح
جهانی
|
مهدی یوسفی
|
|
6
|
جستاری در چیستی مفهوم فرهنگ؛
رهیافتی تاریخی-تحلیلی
|
محمدسعید مهدوی کنی
|
|
7
|
نسبت جامعه و فرهنگ در رویکردهای
مختلف جامعهشناسی فرهنگی
|
مسعود کوثری
|
|
8
|
ماهیّت و روششناسی مطالعات فرهنگ و
ارتباطات
|
احمد پاکتچی
|
|
9
|
تاریخچه و مبانی نظری تکون رشته ی
معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات
|
محمد هادی همایون
|
|
10
|
نقد و بررسی چارچوب نظری رشته
ی معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات
|
محسن بدره (مدیریت کارگاه و
ارائه بحث)
|
|
11
|
چارچوب سیاست گذاری در فرهنگ و
ارتباطات
|
حسین رضی
|
|
12
|
ارتباطات و چالش تمدنی انقلاب
اسلامی
|
سید مجید امامی
|
|
13
|
مبانی انسان شناختی هنر مدرن
|
وحید یامین پور
|
|
14
|
مفهوم "دعوت"؛ تأملی در
تبلیغ از منظر قرآن
|
سید علی غمامی
|
|
|
|
بر سخنرانیهای ارائه شده و ترتیب آن نظام موضوعی و چارچوب نظری بسیار روشنی حاکم است. در واقع کلیت مباحث را میتوان در چهار دسته قرار داد. در دستهی نخست به طرح تأملات و مباحثی در حوزهی ارتباطات پرداخته شده است. در ادامه توجه خود را به موضوع فرهنگ معطوف ساخته و از منظرهای مختلف موضوع فرهنگ را مورد واکاوی قرار دادهایم. بحث سوم در رابطه با رشتهی معارفاسلایم و فرهنگ و ارتباطات و مباحث پیرامونی آن میباشد. و در دستهی آخر تلاش کردهایم به برخی مطالعات موردی نزدیک به این فضا بپردازیم. البته چارچوب نظری حاکم بر مباحث به طور تفصیلی در خروجی نهایی اثر میآید.
بررسی اجمالی دستاوردهای دورهی دعوت
علیرغم محدودیتهای بسیار زیاد حاکم بر چنین نوع فعالیتهایی - همچون دانشجو بودن تیم طراح و مجری دوره، محدودیت زمانی برای طراحی، محدودیت بودجهای و ...- در زیر سایهی الطاف حضرت ولی عصر (عجالله تعالی فرجهالشریف)، هفتهی دعوت در سطح بسیار بالایی برگزار شد. به گونهای که ما هم حضور اساتید برجسته در حوزههای مختلف فرهنگ و ارتباطات را داشتیم و هم استقبال گرم دانشجویان رشته. به طور کلی می توان گفت دستاوردهای دورهی علمی پژوهشی دعوت، بسیار بیشتر از آن چیزی بود که خود پیشبینی میکردیم.
یکی از دستاوردهای قابل توجه دورهی دعوت، ایجاد انگیزه، فراهمساختن فرصتهای انجام پژوهشهای تیمی و معرفی حوزههایی برای پژوهش و اندیشیدن برای دانشجویان رشتهی معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات بود. با توجه به نوپا بودن این رشته و ابهامهای موجود در فضای نظری رشته، ضرورت ترسیم یک چارچوب نظری که راهگشای دانشجویان در حوزهی پژوهش باشد دو چندان مینمود. طبعاً برگزاری یک دورهی علمی و پژوهشی در بازهای که دانشجویان از فضای معمول درسها به دور بوده و میتوانند با فراغت بال به تفکر و تأمل بپردازند، میتواند تأثیرات قابل توجهی در ایجاد انگیزه برای مطالعه و تحقیق و نیز ایدهدهی برای آنها داشته باشد. استقبال دانشجویان رشته از این مباحث، برگزاری موفق جلسات شبانه و مباحثی که در حاشیهی سخنرانیها و جلسات مطرح میگردید پاسخهایی برای برخی از سؤالات بنیادین دانشجویان فراهم آورده و ایدههایی برای پژوهش و مطالعه و انگیزهای برای حرکت در اختیار آنها گذاشت. به گونهای که تا حدود یک ماه بعد از برگزاری هفتهی دعوت، تنها دانشجویان رشته فرهنگ و ارتباطات بودند که در اقامتگاه تابستانی بوده و به مطالعه و پژوهش مشغول بودند.
دستهی دیگر دستاوردهای هفتهی دعوت، مربوط به پیشبرد حوزهی دانشی فرهنگ و ارتباطات به ویژه با رویکردی اسلامی و بومی است. در این زمینه، تأکید اولیهی ما بر مباحث مبانی بود که به اعتقاد ما دارای اهمیت بسیار زیادی بوده و بسیار مغفول واقع شده است.
هر حوزهی دانشی مبتنی بر یک سری مباحث و مفاهیم بنیادین است که بدون فهم آنها نظریهپردازی در آن علم صورت نمیگیرد و این مشکل اساسی فرهنگ و ارتباطات در ایران است. در حالی که مباحث ارتباطات در ایران عمدتاً در موضوعاتی چون رسانه، جامعهی اطلاعاتی و ... دور میزند، کماکان سؤالات بسیار بنیادین و مهمی بیپاسخ مانده است و حرکتی نیز برای پاسخ به این سؤالات مشهود نیست. در طی هفتهی دعوت تلاش داشتیم تا گامی در این راستا برداشته شود.
خروجی دوره
سخنرانیهای ارائهشده در دوره پیاده شده و ویرایش گردیدند و پس از مقدمهی تفصیلی و تبیین چارچوب نظری مباحث و نیز فصلبندی خروجی اولیه، به عنوان خروجی نهایی طرح به زودی در اختیار علاقمندن قرار خواهند گرفت. همچنین از فسلم سخنرانیها نیز در دسترس میباشد.
تشکر و قدردانی
طراحی و اجرای این طرح میسر نبود جز با همکاری تمامی دانشجویان رشتهی معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات. در این راستا لازم است از آقای بدره (به عنوان همکار اصلی طرح) و نیز آقایان بیگلری، باباییپور، خداییمهر، فرخی، دهقان، درویشی، اسماعیلزادگان و سایر دوستان که همکاری ویژهای داشتند تشکر و قدردانی لازم را به عمل آورم.
مهدی یوسفی
دبیر برگزاری دوره دعوت
[1] - محتوای این دوره مباحثی درباره "مبانی فرهنگ و ارتباطات" با رویکرد و تأکیدی اسلامی بود. عنوان این دوره با الهام از آیه 14 سوره ی رعد انتخاب گردیده است : "له دعوۀ الحق". دعوت از مهمترین کلیدواژههای قرآنی در حوزهی فرهنگ و ارتباطات است که تمام مبانی و متعلقات آن در قرآن کریم بیان گردیده است. این مفهوم هم متضمن ارتباطات بوده و در مقابل مفهوم پروپاگاندا قرار می گیرد و همچنین نوعی رویکرد و دغدغه فرهنگی در ارتباطات را نشان میدهد.