سومین دوره علمی و پژوهشی دعوت با عنوان چشم اندازهای فرهنگ پژوهی؛ به سوی دانش فرهنگ و ارتباطات، 9 الی 14 مرداد ماه 1389، دانشگاه امام صادق علیه السلام

سومین دوره دعوت با نگاهی تاکیدگونه بر موضوع فرهنگ از تاریخ 9 الی 14 مرداد ماه 1389 در محل دانشگاه امام صادق (ع) برگزار گردید. این دوره در تفاوتی دیگری با سایر دوره ها توانست بخشی از بدنه فارغ التحصیلان و دانشجویان خود را نیز به کار گیرد و حضور بخشی از شرکت کنندگان دوره (قریب به 40 درصد) از سایر دانشگاه­ها و نیز از مناطق گوناگون کشور نشان از همگانی شدن و اطلاع پژوهشگران و صاحب نظران از این دوره علمی بود.  ورود سبک های جدیدی چون برگزاری جلسات کارگاهی بخشی دیگر از این ابتکارات بود که در کنار تمامی تلاش ها توانست جایگاه این دوره را در عرصه فعالیت های علمی و تحقیقاتی در حوزه علوم انسانی و اسلامی در کشور تثبیت نماید.  جلسات زیر و عناوین یاد شده گویای تلاش ها در این حرکت است:

• پروفسور سید حمید مولانا (تعریف فرهنگ در دانش فرهنگ و ارتباطات)
• پروفسور منوچهر آشتیانی (تفاوت فرهنگ و طبیعت در فلسفه هگل)
• پروفسور منوچهر آشتیانی (درآمدی بر سنت فرهنگ‌شناسی آلمان)
• دکتر آشفته تهرانی (فرهنگ و جهانی شدن)
• دکتر حمید پارسانیا (بررسی فرهنگ در متون اسلامی با تاکید بر مفهوم فرهنگ، سیر فلسفه صدرایی)
• دکتر محمد هادی همایون (الگوی مطلوب ارتباطات میان‌‌فرهنگی جهان اسلام)
• دکتر علی اصغر خندان (بایسته های پژوهش در عرصه مدیریت فرهنگی در اسلام)
• دکتر عادل پیغامی (چارچوب نظری مطالعات میان‌رشته‌ای اقتصاد و فرهنگ)
• دکتر ابراهیم فیاض (رویکردهای نظری در نسبت ارتباطات و فرهنگ)
• دکتر احمد پاکتچی (دانش فرهنگ شناسی روسیه)
• مهندس نوری (سونامی دیجیتال)
• دکتر رضا فاضل (سیر شکل گیری امپریالسم فرهنگی)
• دکتر غلامرضا آذری (نقش مکاتب ارتباطی در مطالعه فرهنگ، سیر مطالعات انتقادی)
• حسین سرفراز (مکتب مطالعات فرهنگی؛ گذشته، حال و آینده)
• سید مجید امامی (بررسی طرح عفاف و حجاب)
• مهدی یوسفی (بررسی دستاوردهای دو دوره دعوت)

و نیز جلسات کارگاهی و گزارش های تحقیقاتی با موضوعات زیر:

• کارگاه آشنایی با فن آوریهای نوین در عرصه فرهنگ و ارتباطات (با حضور مسعود حسنلو و حسن قاسم زاده)
• گزارش طرح پژوهشی بررسی شاخص های فرهنگی ایران(با حضور محسن حسن پور و حسین سرفراز)
• گزارش سفرهای بین المللی دانشجویان فرهنگ و ارتباطات(عبدالحمید بیات؛ کشور لبنان و مهدی یوسفی، سنگاپور)
• امپریالیسم فرهنگی و رسانه: ایران و غرب ، اسلام هراسی و ایران هراسی مروری بر مستندهای تولید شده از سوی رسانه های جهان (با حضور محمد لسانی)
• پخش مستند مولتی کالچریزم (با حضور میلاد دخانچی؛ مستند ساز و مجری شبکه پرس تی وی)
•   کارگاه ترجمه در فرهنگ و ارتباطات، (با حضور مهدی یوسفی)

دعوتی که بود و دعوتی که خواهد بود(2):

1)دوست داشتم از جریانی سخن بگویم که آینده رشته فرهنگ و ارتباطات را در سطح کشور تغییر خواهند داد. جریانی که با برنامه ریزی و سعی و تلاش دانشجویان و علاقمندان به این حوزه با ایده اولیه اساتیدی شکل گرفت که شاید امروزه حضور فیزیکی آنها در دانشگاه امام صادق ^{علیه السلام} و بخصوص دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات که امیدهای مقام معظم رهبری(مد ظله العالی) در مرجعیت علمی در جهان بوده است، کم شده است. البته امید مان زنده است و با مدیریت جدید دانشکده امیدواریم افق­های جدیدی بر ما بتابد. «همه شب در این امیدم که نسیم صبحگاهی/ به پیام آشنایی بنوازد آشنا را»

2) دوره علمی و پژوهشی دعوت،  نخستین بار در دانشکده فرهنگ و ارتباطات و با ایده­ی دانشجویان  و دانش پژوهان جوان در تابستان 1387 در طول یک هفته به اجرا درآمد که توانست بنیانگذار حرکتی باشد که تا سالها در جریان علمی دانشگاه تاثیرگذار باشد. آن سال(1387) بنیان این ایده به اجرا درآمد و رسما دعوت هویتی جدیدی به ما دانشجویان داد. دوره دوم در سال 1388، این حرکت را در مسیر استمرار قرار داد و سومین دوره این جریان را تثبیت نمود.

3)بسیج دانش­جویی دانشگاه شاید تنها امید ماست که در هر دوره به حمایت از ما پرداخته، چرا که معاونت پژوهشی و یا دانشکده فرهنگ و ارتباطات ما را در این جریان  گاه تنها گذاردند و ما را به همکاری با نهادهایی وادار کردند که علی رغم همکاری، گاه ما را به واردشدن در عرصه هایی کشاندند که خود به آن اعتقادی نداشتیم.(اما پیش می رویم چرا که آینده از آن ماست)البته سئوال ما در این است که چرا ما که در بستر دانشکده و انجمن علمی شکل گرفته ایم باید دور شویم؟  در این بین دوره نخست که شاهد حضور بسیاری از اساتید دانشکده بودیم بهترین خاطره­ی ما در طول تمامی دور­ها بوده و خواهد بود و امید است که باز شاهد پیوندی میان دانشکده و بدنه دانشجویی باشیم.

4)سومین دوره دعوت که امسال با عنوان چشم اندازهای فرهنگ پژوهی؛ به سوی دانش فرهنگ و ارتباطات برگزار گردید، شاید به عنوان جدی­ترین و موثرترین حرکت دانشگاه در جهت مرجعیت علمی در طول امسال قلمداد گردد که بدنه دانشجویی و اساتید را به خدمت گرفت، این درحالی است که همه می­دانند که برگزاری بسیاری از همایش­ها و نشست هایی که در قالب های رسمی دانشگاه صورت می گیرد خالی از هرگونه دستاوردی است و متاسفانه جلسات بسیج دانشجویی نیز به سوی جریانات سیاسی و کشمکش های بیهوده و خالی از محتوا حرکت کرده است.

5) این دوره شاید نسبت به دوره های دیگر، این مزیت را داشت که در طول یک هفته 22 نشست علمی را برگزار نمودیم که در نوع خود بی نظیر است، اما شانه خالی کردن حمایت دانشگاه و معاونت پژوهشی سبب شد که مرکز حمایت کننده مالی علی رغم پیگیری ها با خروجی های دوره به گونه ای برخورد نماید که فعلا از فایل ها و تصاویر آن خبری نیست در حالی که سالهای قبل مطالب دوره در قالب هایی چون کتاب و نرم افزار آماده گردید. اینجاست که باید دانشکده فرهنگ و ارتباطات و معاونت پژوهشی به میدان وارد شوند و ما هم دوست داریم که دوره های بعدی با این بزرگوران و حمایت های آنها برگزار شود.

6) دوره دعوت امسال هر چند که با مشکلات فراوان روبرو شد، اما جوانه­ای جدیدی در این نهال بود، چاپ و انتشار ویژه نامه در طول دوره، راه اندازی سایت اطلاع رسانی و .... در این راستا بودند. این دوره دیگر هویت خود را حتی در سطح دانشگاه­های کشور پیدا کرده است. چرا که شاهد ثبت نام بیش از 60 نفر از دانشجویان رشته­های مختلف دانشگاه اما صادق ^{علیه السلام} در این دوره بودیم و بیش از 20 نفر از خارج دانشگاه چه خواهران و برادران که از دانشگاه تهران، علامه طباطبایی(ره)، سوره، دانشگاه آزاد و نیز برخی رشته های غیر ارتباطات از سراسر کشور در آن ثبت نام نمودند و در مجموع حدود 80 درصد این افراد در طول دوره حضور به عمل رساندند.

7)در این فضا لازم است که به جلساتی که با هزاران هماهنگی و مشکلات برگزار شد اشاره کرد چراکه برنامه ریزی برای 22 نشست در یک بازه ی زمانی کوتاه و غیبت بسیاری از اساتید به علت سفرهای خارجی! مزید بر علت بود. و همه اینا جدای هماهنگی های قبلی در مکان ، اقامت و برنامه­ریزی­های شبانه روزی در حوزه های اجرایی این دوره آموزشی است.  گزارش عنوان گونه از این جلسات تنها بخش کوچکی از این تلاش را بازنمایی می کند:

1. سخنرانی پروفسور سید حمید مولانا با موضوع تعریف فرهنگ در دانش فرهنگ و ارتباطات(البته سخنرانی کلاس درس نخستین دوره دکتری رشته فرهنگ و ارتباطات دانشگاه بود)
2. بررسی دستاوردهای دو دوره دعوت با حضور مهدی یوسفی دبیر سابق دوره علمی – پژوهشی دعوت
3. تفاوت فرهنگ و طبیعت در فلسفه هگل با حضور پروفسور منوچهر آشتیانی
4. کارگاه آشنایی با فن آوریهای نوین در عرصه فرهنگ و ارتباطات با حضور دانشجویان مسعود حسنلو و حسن قاسم زاده
5. سیر شکل گیری امپریالسم فرهنگی با حضور دکتر رضا فاضل
6. نقش مکاتب ارتباطی در مطالعه فرهنگ، سیر مطالعات انتقادی با حضور دکتر غلامرضا آذری
7. امپریالیسم فرهنگی و رسانه: ایران و غرب ، اسلام هراسی و ایران هراسی مروری بر مستندهای تولید شده از سوی رسانه های جهان با حضور محمد لسانی
8. نشست بررسی طرح عفاف و حجاب با حضور سید مجید امامی
9. پخش مستند مولتی کالچریزم با حضور میلاد دخانچی(مجری شبکه پرس تی وی)
10. فرهنگ و جهانی شدن، با حضور دکتر آشفته تهرانی
11. سونامی دیجیتال، با حضور مهندس نوری
12. بررسی فرهنگ در متون اسلامی با تاکید بر مفهوم فرهنگ، سیر فلسفه صدرایی، دکتر حمید پارسانیا
13. کارگاه ترجمه در فرهنگ و ارتباطات، با حضور مهدی یوسفی
14. الگوی مطلوب ارتباطات میان‌‌فرهنگی جهان اسلام با حضور دکتر محمد هادی همایون
15. مکتب مطالعات فرهنگی؛ گذشته، حال و آینده، با حضور حسین سرفراز
16. بایسته های پژوهش در عرصه مدیریت فرهنگی در اسلام با حضور دکتر خندان
17. گزارش سفرهای بین المللی دانشجویان فرهنگ و ارتباطات(عبدالحمید بیات؛ کشور لبنان و مهدی یوسفی، سنگاپور)
18. چارچوب نظری مطالعات میان‌رشته‌ای اقتصاد و فرهنگ با حضور دکتر عادل پیغامی
19. درآمدی بر سنت فرهنگ‌شناسی آلمان، با حضور پروفسور منوچهر آشتیانی
20. رویکردهای نظری در نسبت ارتباطات و فرهنگ، با حضور دکتر ابراهیم فیاض
21. گزارش طرح پژوهشی بررسی شاخص های فرهنگی ایران(با حضور محسن حسن پور و حسین سرفراز)
22. دانش فرهنگ شناسی روسیه، با حضور دکتر احمد پاکتچی

8) این دوره در دوره زمانی 9 الی 14 مرداد برگزار شد، در حالی که بسیاری از دانشجویان نیز پا به عرصه پژوهش گذاردند و بیش از دوره­های قبل با حضور دانشجویان برجسته رشته در برگزاری این دوره در جلسات علمی روبرو شدیم که خود گامی موثر به نظر می آید. اما در اینجا پیشنهاد استاد گرانقدر جناب اقای دکتر آشنا شاید بتواند آینده رو به پیشرفتی را در مقابل این جریان بگذارد و آن موافقت دانشگاه با شکل گیری مدرسه تابستانی دعوت است. هر چند ایشان به دوره تخصصی اشاره دارند اما ما می توانیم که برگزاری دوره های تخصصی با محوریت  های تخصصی در دانش فرهنگ و ارتباطات را بر ان بیفزاییم که بتواند جایگزین بسایری از واحدهای رسمی دانشگاه گردد. دیگر در این دوره دانشجویان با علاقه های خود پا به عرصه داش پژوهی خواهند گزارد.

9)دانشگاه باید از حالت سکون و انفعال خارج گردد و حرکت­های جدید و ایده­های جدید را طی نماید. اینجاست که اگر دانشگاه ما به سوی مرجعیت علمی حرکت کند دیگر ما دانشجویان دست نیاز به سازمانها و نهادها دراز نخواهیم کرد و این دیگر دست آنها خواهد بود که دراز می شود. من همیشه دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد مورد تحسین قرار داده ام(چراکه تا حدودی در این مسیر گام برداشته) لذا این سئوال سطحی باید پرسیده شود که چرا دانشکده فرهنگ و ارتباطات و اصلا دانشگاه یک کلاس و یا سالن جلسات و همایش مناسب برای برنامه ها و ... ندارد؟ چرا دانشجویان با استعداد ما به جای کارهای پژوهشی به مدیریت های سایت خبری و ... روی آورده اند و امکاناتی که خود می تواند با سرمایه گذاری صحیح، ما را در بازه­ای زمانی بی نیاز کنند، بی هدف خرج می گردند؟

9) البته در انتها جای دارد از تمامی دانشجویان و بخش­های دانشگاه که با ما همکاری نمودند تا این دوره به سرانجام برسد قدردانی نمایم. و امیدواریم شاهد برگزاری دوره چهارم در کیفیتی بی نظیر باشیم. و من می­دانم که رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات در آینده ای نه چندان دور پیشگام تحول به سوی مرجعیت علمی خواهد بود.

مجتبی صمدی

دبیر سومین دوره علمی و پژوهشی دعوت

متن ذیل یادداشتی است که توسط دبیر دوره سوم نگاشته شده است:

شاید خیلی دیر باشد که بنویسم اما این نوشتن بیانی است حاوی تشکر از دوستان و کلیه دانشجویان علاقمند و فعال در دانشگاه امام صادق(ع) و آن هم دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ وارتباطات.

سومین دوره علمی وپژوهشی دعوت با عنوان چشم اندازهای فرهنگ پژوهی: به سوی دانش فرهنگ و ارتباطات بالاخره به پایان رسید و به قول یکی از دوستان این دوره، در کنار دوره نخست که شروع یک حرکت بود و دوره دوم که نشانی از استمرار ، این دوره، دوره انتقال نسلی و فرهنگی به دانشجویان جدیدتر تلقی می شد که البته توانست تجارب خوبی را برای آن رقم بزند.

این دوره بسیاری از تجارب را در خود برای دست اندرکاران دوره به همراه داشت که جا دارد به نگارش درآید چرا که خود زمینه ساز گام های جدیدی در عرصه های فرهنگ و ارتباطات پژوهی خواهد بود.

در این نوشته کوتاه جای دارد از مسئولین بخش های گوناگون این دوره تشکر و قدردانی ویژه نمایم.

از آقای حمید دوریشی مسئول روابط عمومی، آقای حسین مهربانی فر مسئول هماهنگی و رسانه ای، آقای مصطفی المعله مسئول سمعی و بصری، آقای علی دهقان منشادی مسئول فرهنگی، آقای میلاد حاجی پروانه دبیر علمی دوره، آقای حسین مهدی پور مدیر داخلی دوره، آقای رامین چابکی مسئول نشریه و امور چاپی و ادریس راموز و علی اکبر سیاح مسئول تدارکات و پشتیبانی و همه دوستانی که ما را دراین مهم  یاری نمودند.

البته سعی من بر این است که  کم کم خاطرات و تجربیات این دوره را بر روی وبلاگ دوره قرار دهم.

  مجتبی صمدی          

دبیر سومین دوره علمی و پژوهشی دعوت

15 مرداد ماه                 

دانشگاه امام صادق علیه السلام      

دکتر رضا فاضل. امپریالیسم فرهنگی، یکشنبه دهم مرداد 89، روز دوم دعوت سوم

آقای دکتر رضا فاضل بحث خود را با مفهوم «صنعت فرهنگ» آغاز کردند. این مفهومی است که نزد اصحاب مکتب فرانکفورت به دقت و تفصیل مطرح شده است. آقای دکتر فاضل، دیدگاه صنعتی را حاصل سرمایه داری می دانند. سرمایه داری برای کسب سود بیشتر سعی می کند همه چیز را به خط تولید تبدیل کند. برای مثال می توان به فیلم عصر جدید چارلی چاپلین مراجعه کرد.

آقای دکتر فاضل سرمایه داری را حاصل دوران بعد از رنسانس می دانند. بعد از آمدن لوتر و کالون و اصطلاحاتی که در مسیحیت ایجاد کردند سبب شدند که سرمایه داری به وجود بیاید. آنها 3 اصل کار ، پس انداز و سرمایه را در فرهنگ غربی تقویت کردند.

آقای فاضل وضعیت موجود را حاصل همین دیدگاه سرمایه داری به فرهنگ می داند. یعنی غلبه اقتصاد بر فرهنگ.

سرمایه داری برای آنکه بتواند به مقاصد خود یعنی سود برسد، از ارتباطات جمعی استفاده می کند. به عبارت دیگر ارتباطات جمعی بر فرهنگ تقدم دارد.

سرمایه داری برای آنکه بتواند بر اساس ارتباطات جمعی به خصوص تلوزیون فرهنگ سازی کند باید همه مرددم را «یک شکل» کند یعنی باید تبدیل به توده (mass) کند. جهانی شدن امپریالیسم به دنبال توده ای کردن فرهنگ هستند.

ایشان در ادامه به یکی از آسیب های امپریالیسم فرهنگی پرداختند. ایشان شیء وارگی که حاصل امپرالیسم فرهنگ است را دلیل اصلی از بین رفتن خلاقیت در تولید بین انسان ها شده است و همچنین افکار را دسته بندی می کنند و انسانها را از واقعیت دور می کند و تفکر انتقادی را از بین می برد. بهمین خاطر موجب سرکوب تفکر می شود و از رشد و نضج تفکر جلوگیری می کند. 

آخرین تغییرات برنامه:

کارگاه ترجمه در فرهنگ و ارتباطات؛ مهدی یوسفی؛ دوشنبه 16-18

شاخصهای فرهنگی ایران؛ دکتر حسام الدین آشنا و تیم تحقیقاتی، چهارشنبه: 14:30 – 16

دانش فرهنگ شناسی روسیه؛ دکتر احمد پاکتچی؛ چهارشنبه: 16-18